Kategori: Makaleler

Ahlat Ne Zaman Olgunlaşır? Kültürel Görelilik ve Kimlik Oluşumu Üzerine Antropolojik Bir İnceleme Bir gün, bir köyde yürürken, yere düşmüş bir ahlat tanesi gördüm. Ne kadar minik, ne kadar narindi! O an, aklımda bir soru belirdi: Ahlat ne zaman olgunlaşır? Kültürler arasında ne gibi farklar, benzerlikler ve ritüeller var ki, bir nesnenin ya da ürünün “olgunlaşması” bu kadar değişken bir kavram olabilir? Yavaşça büyüyen, toprağa sımsıkı kök salan bir meyvenin zamanla halkın kimliğine ve değerlerine nasıl şekil verdiğini keşfetmek istedim. Bu yazıda, “ahlat” kelimesi üzerinden kültürel görelilik, kimlik oluşumu ve toplumların ekonomilerindeki etkilerini tartışacağım. Farklı kültürlerden örnekler ve saha çalışmalarını…

Latincede 5 Ne Demek? Tarihsel Bir Perspektiften Derinlemesine Bir İnceleme Geçmişin incelenmesi, yalnızca tarihsel olayların arka planını anlamamıza değil, aynı zamanda bugün içinde bulunduğumuz durumu daha iyi kavrayabilmemize de olanak tanır. İnsanlık tarihindeki sayısız ayrıntı, bugüne dair derin izler bırakmıştır; bu izler bazen yalnızca kelimelerle, sembollerle, rakamlarla bile hayat bulabilir. Bugün, Latincede “5” anlamına gelen “quinque” kelimesine odaklanarak, bu basit sayının tarihsel anlamını ve evrimini inceleyeceğiz. Ancak, bu yalnızca sayısal bir konu değil; aynı zamanda bir dilin, kültürün ve toplumun nasıl dönüştüğüne dair daha geniş bir anlayış da sunuyor. “Quinque” kelimesi, Latinceyi öğrenmiş olanların ya da Roma İmparatorluğu’nun mirasını benimsemiş…

Bulutsularda Yıldız Var Mı? Edebiyatın Sonsuzluğunda Bir Yolculuk Edebiyat, kelimelerin uçsuz bucaksız evreninde yolculuk eden bir keşif aracıdır. Her cümle, bir yıldız gibi parlayan anlamlarla doludur; her kelime, bir nebula kadar karmaşık ve derindir. Bulutsularda yıldız olup olmadığı sorusu, sadece astronominin alanına ait bir soru değildir. Edebiyatın da bulutsularında parlayan yıldızlar vardır. Bu yıldızlar, metinlerin içinde saklı semboller, çağrışımlar ve anlam katmanlarıdır. Bir metin, bazen bir gökyüzü gibi karanlık olabilir, ama her zaman bir ışık noktası arayan okur için bir yol göstericidir. Yıldızlar, yalnızca gökyüzünde değil, metinlerde de vardır; onları bulmak, okurun ruhsal bir keşfi, bir içsel yolculuğu gibidir. Edebiyat,…

Bazı sorular vardır; ilk bakışta kuru, teknik ve hatta bürokratik görünür. “657 resmi tatiller yıllık izinden sayılır mı?” sorusu da böyle. Oysa kelimelerin arasına biraz dikkatle baktığımda, bu sorunun yalnızca bir mevzuat meselesi olmadığını hissediyorum. Zamanın, emeğin, bekleyişin ve insanın kendi hayatıyla kurduğu ilişkinin hikâyesini fısıldıyor. Edebiyat da tam olarak burada devreye giriyor: Günlük hayatın sıradan görünen ifadelerini, anlatının dönüştürücü gücüyle başka bir düzleme taşıma becerisi. Bu yazıda, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nda yer alan resmi tatiller ve yıllık izin meselesini, metinlerin, imgelerin ve anlatıların içinden geçerek okumayı deniyorum. Bir yasanın maddesiyle bir roman cümlesi arasında beklenmedik akrabalıklar kurarak. Zamanın…

Tarik Ne Demek? Bir Siyaset Bilimi Perspektifinden Bakış Siyaset, insanlık tarihinin en eski ve en karmaşık uğraşlarından biridir. Toplumsal ilişkiler, iktidar yapıları, kurumlar ve ideolojiler etrafında şekillenen bu disiplin, çoğu zaman bireylerin ve grupların varlıklarını nasıl şekillendirdiğiyle ilgili derin felsefi soruları gündeme getirir. Peki, “Tarik” ne demektir? Bize bir anlam katmakla birlikte, bu kelimenin siyasal bağlamda ne gibi güç ilişkileri, toplumsal düzen ve ideolojik yönelimler oluşturduğuna odaklanalım. Tarik, aslında kelime olarak “yol” veya “iz” anlamına gelir. Ancak bu kelime, özellikle siyaset ve toplumsal yapılarla ilişkili derin bir anlam taşır. Bir yol, bir yön, bir tercih ve bir hareket tarzı olabilir.…

Janti Biri Ne Demek? Geleceğe Dönük Bir Bakış Janti biri… Bu terimi düşündüğümüzde çoğumuzun kafasında “şık, stil sahibi, havalı biri” gibi bir imaj canlanır. Ama bu kavramın ötesinde bir şeyler var mı? Hem yakın geçmişteki hem de gelecekteki değişimlerle, janti olmak acaba sadece dış görünüşle mi sınırlı kalacak? Bu yazımda, “janti biri ne demek?” sorusuna geleceğe dönük bir bakış açısıyla yaklaşarak, bu kavramın sadece şıklıkla değil, toplumsal hayattaki yeri ve kişisel gelişimle nasıl şekilleneceğini keşfetmeye çalışacağım. Janti Biri Ne Demek? Bir Terimden Daha Fazlası Bugün “janti” kelimesi, bir kişinin dış görünüşünün ötesinde, sosyal çevredeki duruşunu, kendine güvenini, biraz da yaşam…

Hatalılar Çamaşır Suyuna Ne Der? Farklı Yaklaşımlarla Konuyu Ele Alalım İçimdeki mühendis şöyle diyor: “Bu tür bir soruyu, yani hatalıların çamaşır suyuna ne söyleyeceğini, bilimsel bir açıdan düşünmek gerek. Çamaşır suyu, kimyasal bileşenler ve reaksiyonlar üzerinden tartışılabilir. Ancak, içimdeki insan tarafı hemen devreye giriyor: ‘Bu çok dar bir bakış açısı, bir insanın hatalarını ve ilişkilerini ne şekilde anlayabileceği çok daha derin ve insani bir konu!’” O zaman, bu ilginç soruyu hem mühendislik hem de insani açıdan inceleyelim. Hatalılar Çamaşır Suyuna Ne Der? Kimyasal Bir Bakış İçimdeki mühendis işte burada devreye giriyor. Çamaşır suyu, kimyasal olarak sodyum hipoklorit (NaClO) içeren bir…

Phone Clone Neleri Aktarır? Ekonomi Perspektifinden Derin Bir Okuma Hayatımızda seçimlerle sürekli yüzleşiyoruz: kaynaklar kıt, zamanı verimli kullanmak zorundayız. Bir akşamüstü eski telefonumdan yeni telefonuma Phone Clone uygulamasıyla içerik aktarırken, bu basit veri transferi işleminin gerisinde mikroekonomik karar mekanizmalarının, makroekonomik sonuçların ve davranışsal ekonomi dinamiklerinin yattığını fark ettim. “Phone clone neleri aktarır?” sorusu yalnızca teknik bir merak değil; fırsat maliyeti, dengesizlikler ve toplumsal refah üzerine düşündüren bir ekonomik meseleye dönüşüyor. Bu yazıda, Phone Clone uygulamasının ne aktardığını ekonomik bir mercekten incelerken, kullanıcı davranışlarından piyasa dinamiklerine, kamu politikalarından toplumsal refaha uzanan bir analiz sunacağım. Mikroekonomi: Bireysel Seçim ve Fırsat Maliyeti Phone…

Dünyada Nesli Tükenmiş Hayvanlar Nelerdir? Psikolojik Bir Mercekten Bakış Bir gün, çocukluğumuzda duyduğumuz masallardaki dev “Mamut” ya da çizgi filmlerde böylesine zarif gösterilen Dodo kuşu artık yok. Bu yok oluş, sadece biyolojik bir gerçeklik değil; bizim duygusal ve bilişsel dünyamızda da yankı uyandıran bir dönüşüm. İnsan davranışlarının ardındaki düşünce süreçleri, çevresel kayıplarla karşılaştığımızda nasıl tepki verdiğimizi belirler. Nesli tükenmiş hayvanlar, yalnızca bilimsel bir liste değil; aynı zamanda kayıp, suçluluk, empati ve duygusal zekâ gibi psikolojik kavramlarla yüklü bir hikâyedir. Bu yazıda, nesli tükenmiş türleri bilişsel, duygusal ve sosyal etkileşim boyutlarıyla ele alacak; her bir perspektiften içsel ve toplumsal yansımaları irdeleyeceğiz.…

A.Ş mi A.Ş mi? Antropolojik Bir Keşif Kültürlerin çeşitliliği, insanlık tarihinin en büyüleyici yönlerinden biridir. Her bir toplum, kendi dilini, ritüellerini, inançlarını, ekonomik yapısını ve kimlik anlayışını oluştururken, birbirinden ne kadar farklı olursa olsun, hepsi bir insanın içsel dünyasına dokunur. Bazen en sıradan görünen bir konu bile, kültürel anlamlar ve toplumsal yapılar açısından derin bir keşif alanına dönüşebilir. “A.Ş mi A.Ş mi?” gibi gündelik bir tartışma, aslında bize kültürel göreliliği, kimlik oluşumunu ve toplumların nasıl benzer ve farklı şekilde anlamlar ürettiğini anlamamız için önemli bir pencere açar. Gelin, bu soruyu antropolojik bir bakış açısıyla ele alalım ve kültürlerin, ritüellerin, sembollerin,…